الشيخ محمد علي الگرامي القمي

66

مذهب (فارسى)

به بزرگترين تضادها قائل شده‌ايم و اين بر خلاف منطق و عقل سليم است . » « 1 » مذهب عامل حركتها ادوارد لوتركيل استاد علوم و دكتر حقوق از دانشگاه كاليفرنيا و رئيس ادارهء زيست‌شناسى مىگويد : « تحولهائى كه در حيوانات و نباتات مشاهده مىشوند نتيجهء تصادف و پيش آمدهاى غير مترقبه نيستند مثلا اگر تحولاتى را كه براى كوچك نمودن اعضاء انجام مىگيرند در نظر بگيريم ، اگر تحول تصادفى بود لازم مىآمد كه فقط روى عضو عمل بكند ، در صورتى كه ما مىبينيم كه روى خاصيت هم تحول ايجاد مىشود و انواع را به تكامل سوق مىدهد . بايد قبول كرد كه در پشت اين تحولات و تغييرات قوهء عاقله‌اى وجود دارد كه آنها را ايجاد و قوانين آنها را برقرار نموده است . بايد اذعان كرد كه طرح اين تحولات در نتيجهء مشيت يك مريد حكيم است . در اين مختصر نمىتوان تمام دلائلى را كه در طبيعت مشاهده مىشود ذكر كرد ولى من در مطالعات محدود خودم در جنين‌شناسى و نيز در تطور حشرات ، شواهد و دلائل بى شمارى ديده‌ام ، و هر قدر طبيعت را بيشتر مطالعه مىكنم بيشتر شاهد و دليل به دست مىآورم . پديدهء تكامل و طرز انجام يافتن آن به طورى كه ما مشاهده مىكنيم مظهر يك حكمت عاليه است ، تكامل چيزى جز يكى از

--> ( 1 ) - اثبات وجود خدا ، ص 61 .